De Europese Commissie stelt vandaag (woensdag 12/02/2025) haar werkprogramma voor en toonde meteen waar de prioriteiten dit jaar zullen liggen. De drie drukste werven het komende jaar zijn EU-concurrentievermogen, vereenvoudiging van EU-wetgeving en EU-defensie, met respectievelijk tien, acht en zes concrete voorstellen. “Dat de Commissie hier haar focus legt, hoeft niet noodzakelijk ten koste van een klimaatbewust en sociaal werkprogramma te gaan”, aldus cd&v-Europarlementslid Liesbet Sommen, “onze veiligheid willen garanderen met Rusland aan onze oostgrens, of onze industrie alle opportuniteiten bieden om ook in de toekomst duizenden jobs te voorzien, wat is er socialer dan dat?” De vraag stellen is ze beantwoorden.
De sociale inspanningen van deze EVP-Commissie (14 van de 27 Commissarissen behoren tot de Europese Volkspartij) zijn bovendien noemenswaardig. Competitiviteit en kwaliteitsvolle jobs gaan hand in hand. De Europese Commissie heeft dit ook begrepen en stelt daarom in het eerste kwartaal van dit jaar haar 'Union of Skills-plan' voor en in het laatste kwartaal een 'Quality Jobs Roadmap'. Deze plannen zijn belangrijk om de kwaliteit van banen te waarborgen en om vaardigheden en opleidingen beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt. Personen die moeilijk werk vinden, worden zo toch naar de arbeidsmarkt geholpen. “Dat is cruciaal”, zegt Sommen, “uiteraard moeten we volop inzetten op de ondersteuning van onze bedrijven om jobs te kunnen blijven creëren, dat spreekt voor zich. Die jobs moeten dan natuurlijk ook ingevuld geraken. Het 'Union of Skills-plan' is daarom een logische toevoeging aan beleid dat zich richt het waarborgen van onze competitiviteit. Het één is niet mogelijk zonder het ander. Dat deze Commissie dat beseft, toont dat de sociale reflex hier alvast goed zit.”
In de tweede helft van dit jaar zal de Europese commissie met de European Pillar of Social Rights ook een aanvullend actieplan opleveren dat gericht is op het verder bestendigen van onze arbeidsmarkt. De Commissie is ook niet van plan deze plannen uit te werken zonder de juiste mensen hierover te raadplegen. Daarom zal er samen met de Europese vakbonden en werkgeversorganisaties een nieuw pact voor sociaal dialoog gesloten worden.
Na een legislatuur waarin de Green Deal centraal stond, verschuift de focus naar het versterken van duurzaamheid én concurrentievermogen – zonder daarbij de klimaatdoelstellingen terug te schroeven. Getuige daarvan wordt het voorstel om een nieuwe tussentijdse emissiereductiedoelstelling voor 2040 vast te leggen om weg naar klimaatneutraliteit in 2050 verder te plaveien. Een essentieel onderdeel daarbij is de Clean Industrial Deal, die eind februari door de Commissie zal worden voorgesteld. Deze industriële poot van de Green Deal is onderdeel van het Competitiviteitskompas dat onlangs werd aangekondigd en moet de ingeslagen weg naar decarbonisering mee uitrollen
Aan ambitie alvast geen gebrek. Deze Europese Commissie doet wat moet, met aandacht voor haar inwoners en hun portemonnee. Zo lanceert de Commissie ook een actieplan voor betaalbare energie om de energietransitie voor iedereen haalbaar te maken. Dit plan omvat maatregelen om energieprijzen te stabiliseren, investeringen in hernieuwbare energiebronnen te versnellen en energie-efficiëntie in huishoudens en bedrijven te bevorderen. Het doel is om ervoor te zorgen dat de groene transitie niet ten koste gaat van de betaalbaarheid van energie, vooral voor kwetsbare gezinnen en kmo's.
Liesbet Sommen: “Competitiviteit staat terecht centraal bij deze Commissie, maar dat betekent niet dat we er niet zijn voor iedereen. Ja, we focussen op innovatie, vereenvoudiging en het versterken van onze economie, maar dat is net wat ons in staat stelt om ook onze sociale ambities waar te maken. We garanderen onze veiligheid terwijl Poetin onze soevereiniteit aan de oostgrens bedreigt. We geven onze industrie de tools om ook in de toekomst duizenden jobs te creëren en we zorgen dat iedereen aan een aanvaardbare prijs zijn of haar woning kan verwarmen. Zo beschermt deze Commissie het sociale weefsel van Europa. Een sterke economie is de basis van een rechtvaardige samenleving.”
Naast de Clean Industrial Deal, zal de Europese Commissie begin dit jaar ook drie Omnibus-pakketten presenteren. Deze hebben als doel de rapportagevereisten voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) te stroomlijnen en het investeringsklimaat te verbeteren. Op die manier zullende pakketten administratieve lasten verminderen en de concurrentiekracht van kmo's versterken. In het vierde kwartaal van dit jaar wordt de "Industrial Decarbonisation Accelerator Act" verwacht, die gericht is op het ondersteunen van energie-intensieve sectoren bij hun inspanningen om te decarboniseren. Deze wetgeving zal bedrijven helpen om hun CO2-uitstoot te verminderen en bij te dragen aan de groene transitie van Europa.
“Een compleet verhaal”, stelt Sommen, “deze Commissie recht haar rug en gaat niet voorbij aan de belangen van burgers en bedrijven. Klimaatdoelstellingen halen en concurrentiekracht versterken, het kan allebei. Er is geen valse tegenstelling. De Clean Industrial Deal toont aan dat we zowel ambitieus als pragmatisch kunnen zijn. Door te investeren in innovatie, bureaucratie te verminderen en in gesprek te gaan met alle stakeholders, creëren we het draagvlak dat we nodig hebben om ingrijpende beslissingen te maken die een duurzame toekomst voor iedereen ten goede komt.”
In haar werkprogramma 2025 herbevestigt de Commissie ook haar intenties met het stimuleren van technologische innovatie. “Dat valt aan te moedigen”, vindt Sommen: “als het de EU menens is om de competitiviteit van haar economie opnieuw te garanderen, moet innovatie zeker deel uitmaken van de oplossing. Slim innoveren is de enige manier waarop we in de toekomst duurzame groei zullen kunnen garanderen, wat op haar beurt dan weer cruciaal zal zijn voor ons concurrentievermogen. We moeten hier echt het voortouw in nemen en ons niet zomaar gewonnen geven aan de huidige techreuzen. Waarom zouden wij geen werk kunnen maken van een Silicon Valley aan de Middellandse Zee?”, besluit Sommen.